Karel Van Eetvelt, voorzitter SERV: "We moeten er naar streven Vlaamse spaarmiddelen te verankeren in Vlaamse bedrijven met doorgroeipotentieel."

Sense of urgency

De afgelopen jaren zijn veel potentiële doorgroei-ondernemingen in buitenlandse handen gekomen. Daardoor verhuizen beslissingscentra naar het buitenland en verdwijnen gunstige effecten op de Vlaamse economie. De Vlaamse overheid moet ervoor zorgen dat ondernemingen met een internationaal potentieel kunnen doorgroeien en tegelijk hun beslissingscentrum in Vlaanderen houden. Dat bevordert de ontwikkeling van de eigen regio. Dat gaat van de ontwikkeling van strategische ondernemersvaardigheden en economische activiteit (directe en indirecte werkgelegenheid) tot sociale dialoog.

Meer ambitie in Vlaamse steun

Doorgroei-ondernemingen hebben nood aan financiering. De huidige Vlaamse overheidsinstrumenten voor financiële ondersteuning leveren beperkt resultaat op. De SERV formuleert vijf aanbevelingen:

1. Ondersteun daar waar privékapitaal ontbreekt.
2. Steun bij voorkeur economisch en maatschappelijk relevante projecten.
3. Concentreer de middelen en stem af per doelgroep. Dat maakt het beheer duidelijker en beter aan te sturen en op te volgen. Zet vooral in op strategische ondernemingen met marktpotentieel in binnen- en buitenland.
4. Bereik meer grotere ondernemingen.
5. Streef naar meer efficiëntie. Beheer de middelen met een marktconform rendement zonder overdreven risico's te nemen.

Klassieke financieringskanalen onvoldoende

De belangrijkste kanalen voor financiële ondersteuning voor ondernemingen zijn vandaag banken en overheidsinstrumenten. Via deze financieringskanalen zal de kapitaal-verstrekking de komende jaren in het beste geval een beetje groeien. De risicobereidheid zal niet toenemen. Meer financiële ondersteuning via overheidsinstrumenten – ook wanneer de politieke wil er is - is niet vanzelfsprekend. De overheid staat zelf ook voor budgettaire uitdagingen op vele domeinen. Dus: alternatieve pistes dienen onderzocht.

Suggesties voor alternatieve financieringsbronnen

De SERV vraagt alternatieve financieringsbronnen op maat van doorgroei-ondernemingen te onderzoeken en wijst mogelijke pistes aan.

Voorbeelden zijn fondsen mee beheerd door de sociale partners in Vlaanderen en België en fondsen aangestuurd door de Vlaamse Regering. De SERV pleit ervoor te onderzoeken hoe de lange termijnbeleggingen van deze fondsen kunnen doorstromen naar binnenlandse doorgroei-instrumenten. Zo kunnen ze bijdragen aan de binnenlandse economische groei. Daarbij moeten uiteraard de doelstellingen en beleidsmarges van deze fondsen gerespecteerd worden en dient een minimaal beleggingsrisico gegarandeerd.

Spaartegoeden uit Vlaanderen en België moeten meer ingezet worden om doorgroei-ondernemingen te steunen. De SERV pleit ervoor te onderzoeken hoe dergelijke 'verankering van spaarmiddelen' op grootschalig niveau mogelijk wordt.

Ten slotte vraagt de SERV dat de Vlaamse Regering onderzoekt hoe Europese middelen, in het bijzonder via de Europese Investeringsbank, maximaal kunnen doorstromen naar financieringsinstrumenten voor Vlaamse doorgroeiondernemingen.

Overnames vergemakkelijken

Doorgroei betekent ook dat ondernemingen, vooral familiale KMO's, een (Vlaamse) overnemer vinden. Daardoor blijft het beslissingscentrum (kennis en werkgelegenheid) in Vlaanderen verankerd. De Vlaamse overheid doet al inspanningen om bedrijfsoverdrachten te vergemakkelijken. Het Masterplan 'Opvolging en Overname' bundelt hiervoor een waaier van acties. Maar het kan altijd beter. De SERV pleit voor een permanente beoordeling met effectmetingen en het bestuderen van succesvolle buitenlandse voorbeelden als inspiratie om het Vlaamse systeem te verbeteren.